Có một điều mà tôi luôn nhớ rất rõ sau hơn hai mươi năm làm nghề xây dựng. Ngày ấy, giống như rất nhiều sinh viên của Đại học Bách Khoa TP.HCM hôm nay, tôi từng nghĩ rằng chỉ cần vượt qua những môn học khó nhất, cầm trên tay tấm bằng kỹ sư là đã đủ tự tin để bước vào công trường. Nhưng rồi thực tế đã cho tôi một bài học rất khác.
Ngày đầu tiên đứng giữa công trường, nhìn từng tổ đội thi công vận hành dưới áp lực tiến độ, các vấn đề liên tục phát sinh ngoài hiện trường. Lúc ấy tôi mới hiểu ra rằng tấm bằng đại học chưa bao giờ là đích đến, nó chỉ là tấm vé đầu tiên để bước vào một hành trình dài hơn rất nhiều – hành trình mà mọi kiến thức đều phải được kiểm chứng bằng thực tế, bằng áp lực và bằng chính bản lĩnh của người làm nghề.
Tại ngày hội hướng nghiệp hôm nay, có lẽ điều tôi muốn chia sẻ nhất với các bạn sinh viên không phải là cơ hội việc làm hay mức thu nhập khủng sau khi ra trường, mà là một suy nghĩ tôi luôn tâm niệm suốt nhiều năm qua: “Bắt đầu từ con số 0 không phải là thất bại. Đó là điểm xuất phát của tất cả những người giỏi nhất mà tôi từng biết”.
Rất nhiều người trẻ bước vào nghề với sự tự hào về những thành tích mình từng có. Điều đó hoàn toàn xứng đáng. Thế nhưng ngành xây dựng là một ngành rất công bằng. Ngoài công trường, không ai đánh giá bạn qua bảng điểm hay danh hiệu sinh viên xuất sắc. Một công trình không thể vận hành bằng những thành tích trên giấy. Điều khiến người khác tin tưởng bạn nằm ở khả năng giải quyết vấn đề khi công việc phát sinh sai sót, ở tinh thần trách nhiệm khi áp lực đè nặng và ở sự bền bỉ để đứng vững trong những giai đoạn khó khăn nhất.
Nhiều bạn trẻ hụt hẫng trong năm đầu tiên đi làm không phải vì công việc quá khó, mà vì lần đầu tiên nhận ra mình phải bắt đầu từ những điều rất nhỏ. Có những người từng là sinh viên xuất sắc của Khoa nhưng ngày đầu tiên đi làm chỉ được giao kiểm tra khối lượng hay đi hiện trường nhiều giờ dưới nắng nóng. Cảm giác ấy đôi khi khiến người trẻ nghĩ rằng năng lực của mình chưa được công nhận. Nhưng thực tế, nghề xây dựng luôn bắt đầu như vậy.
Bởi trước khi trở thành người có thể điều hành một dự án, bạn phải hiểu công trường vận hành ra sao. Trước khi đưa ra một quyết định kỹ thuật, bạn phải hiểu áp lực của đội thi công lớn như thế nào. Và trước khi trở thành người dẫn dắt người khác, bạn phải học cách chịu trách nhiệm với chính phần việc nhỏ nhất của mình.
Sau nhiều năm làm nghề, tôi nhận ra rằng một kỹ sư không trưởng thành trong những điều kiện thuận lợi. Người ta chỉ thực sự lớn lên sau những lần va chạm với thực tế. Đó là những đêm chạy tiến độ đến sáng để kịp một hạng mục quan trọng, là áp lực của một mẻ bê tông phải hoàn thành đúng thời gian, là những lần xử lý sự cố ngay tại hiện trường khi mọi thứ đều gấp gáp và không cho phép mình chậm trễ. Kiến thức chuyên môn là điều kiện để bắt đầu công việc, nhưng bản lĩnh nghề nghiệp mới là thứ quyết định một người có thể đi được bao xa với nghề xây dựng.
Và bản lĩnh ấy chưa bao giờ được tạo nên từ những điều lớn lao. Nó bắt đầu từ thái độ khi bị góp ý, từ việc dám nhận trách nhiệm khi mình làm chưa tốt, hay từ sự khiêm tốn để học hỏi cả từ những người thợ lâu năm ngoài công trường. Tôi từng gặp nhiều kỹ sư trẻ rất thông minh nhưng không thể đi đường dài vì không chấp nhận việc mình phải bắt đầu lại từ con số 0. Ngược lại, những người trưởng thành nhanh nhất thường là những người biết lắng nghe, biết quan sát và không ngừng học hỏi từ những điều nhỏ nhất.
Tôi luôn cho rằng niềm tự hào khi tốt nghiệp Bách Khoa là điều hoàn toàn xứng đáng, thế nhưng giá trị lớn nhất mà môi trường ấy mang lại không chỉ nằm ở danh tiếng mà nằm ở tư duy, khả năng chịu áp lực và tinh thần vượt khó. Để rồi khi bước chân vào nghề, điều quan trọng không phải là dùng những thành tích cũ để bảo vệ cái tôi của mình, mà là dùng chính những nền tảng ấy để tiếp tục tiến về phía trước.
Bởi công trình không quan tâm bạn từng học ở đâu. Tiến độ cũng không chờ một người chỉ giỏi trên lý thuyết. Thực tế luôn thuộc về những người đủ bền bỉ để thích nghi, đủ trách nhiệm để trưởng thành và đủ kiên trì để đi tiếp, kể cả khi phải bắt đầu lại từ con số 0.
Đó cũng là lý do Tổng thầu Xây dựng Văn Lang có mặt tại ngày hội hướng nghiệp năm nay không chỉ để tuyển dụng. Điều chúng tôi mong muốn là được đồng hành cùng những kỹ sư trẻ ngay từ giai đoạn đầu tiên của nghề nghiệp, trong một môi trường đủ thực tế để các bạn trưởng thành, đủ áp lực để các bạn rèn bản lĩnh và đủ cơ hội để các bạn nhìn thấy con đường phát triển lâu dài của mình với nghề xây dựng.
Bởi sau tất cả, điều khó nhất của một người trẻ chưa bao giờ là tốt nghiệp Đại học. Điều khó nhất là đủ can đảm bước vào thực tế với tâm thế của một người sẵn sàng bắt đầu lại từ đầu, để từng ngày trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình.
(Bài chia sẻ của Hồ Việt Như – Trưởng phòng Kỹ thuật – Đấu thầu tới sinh viên năm cuối Đại học Bách Khoa TP.HCM tại chương trình Job Fair – Ngày hội hướng nghiệp 2026)
